ئارێز عەبودڵای
وەک کوورەیەکی زەبەلاح کە بۆ مانەوەی بڵێسەکەی، دار و پەردووی ماڵەکەی خۆی و تەنانەت ئێسقانی منداڵەکانیشی دەسوتێنێت، تەنها بۆ ئەوەی دووکەڵ و ئاگرەکەی چاوی دراوسێکانی کوێر بکات؛ کۆماری ئیسلامیی ئێران ڕێک بەمجۆرە کار دەکات. لەبری ئەوەی نان و ئازادی بداتە هاوڵاتییەکانی، سامانی وڵاتەکەی دەڕووتێنێتەوە بۆ دابینکردنی پارە و چەک بۆ میلیشیاکان لە دەرەوەی سنوورەکانی. ئەمە حوکمڕانی نییە؛ ئەمە وێرانکردنی ناوخۆیە لە پێناو دروستکردنی ئیمپراتۆریەتێکی خوێناوی لەسەر تەرمی خەڵکی تر.کاتێک گەنجێکی کورد یان بەلوچ لەسەر داواکردنی سادەترین مافی مرۆڤ لەسێدارە دەدرێت، و ژنان لەسەر تاڵە قژێک ڕووبەڕووی دەسەڵاتی پۆلیسی و مەرگ دەبنەوە، لە هەمان کاتدا ملیاران دۆلار لە نەوت و سامانی گەلانی ئێران دەڕژێتە گیرفانی هێزە تاریکییەکان و گروپە چەکدارەکانەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
ئەم ڕژێمە فاشستییە، سزادانی بەکۆمەڵ و تۆقاندنی دەروونیی کردووەتە تاکە وەڵام بۆ هاوڵاتییانی خۆی، لە کاتێکدا لە دەرەوە خۆی وەک “پاڵەوانی بەرگری” وێنا دەکات. ئەم دووڕووییە، تەنها ستراتیژییەکی جیۆپۆلەتیکی نییە، بەڵکو لوتکەی قێزەونیی سیستەمێکە کە ژیانی مرۆڤەکانی کردووەتە کاڵایەکی هەرزان بۆ کڕینی هەژموونی ناوچەیی.
(وەک چۆن عەبدولڕەحمان کەواکبی، بیرمەندی گەورەی دژە-ستەمکاری دەڵێت: “ستەمکاری نەک هەر سیاسەت، بەڵکو ئایین، زانست، ئەخلاق و ئاوەدانیش وێران دەکات.”) — ئەمەش ڕێک هەمان ئەو سیاسەتە وێرانکەرەیە کە یەکێتیی سۆڤیەت لە سەردەمی ستالیندا پەیڕەوی دەکرد؛ کاتێک بە ملیۆنان هاوڵاتیی خۆی لە ئۆکرانیا و ڕووسیا لە برساندا دەمردن (هۆلۆدۆمۆر)، ڕژێمەکە هەموو سامانی وڵاتەکەی بۆ دروستکردنی چەک و پڕچەککردنی گروپە کۆمۆنیستەکان لە ئەوروپا و جیهاندا خەرج دەکرد. بەڵام دەسەڵاتدارانی تاران لەمانیش ترسناکترن؛ ئەوان ئایینیان کردووەتە پەتێک بۆ خنکاندنی ئازادیی ناوخۆ، و هاوکات کردوویانەتە دینامیتێک بۆ تەقاندنەوەی ئارامیی وڵاتانی ناوچەکە. ئەوان لەسەر وێرانیی ئابووری و کۆمەڵایەتیی گەلەکەی خۆیان، دەیانەوێت ببنە ئاغای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.ئەی ئەو دایکانەی کە ڕۆڵەکانتان لە تاریکخانەکانی ئێڤین و سنە و زاهیدان بێسەروشوێن کراون، و ئەی ئەو گەنجانەی کە شەقامەکانتان کردووەتە گۆڕەپانی ململانێ لەگەڵ فاشیزمێکی ئایینی…
ئەم ڕژێمە لەو توڕەییەی ئێوە دەترسێت زۆر زیاتر لە هەر هێزێکی سەربازیی دەرەکی! ئەگەر ئەوان لە ناوخۆدا هەستیان بە هەرەس و بێهێزی نەکردایە، هەرگیز پەنایان بۆ دروستکردنی قەیران و شەڕی وەکالەت لە دەرەوە نەدەبرد تا تەمەنی خۆیانی پێ درێژ بکەنەوە. ڕژێمێک کە مافی ژیانی لە گەلەکەی خۆی سەندبێتەوە، ناتوانێت هیچ شتێک بونیاد بنێت جگە لە گۆڕستان — و تەنها بەردەوامیی ڕاپەڕین و ڕەتکردنەوەی بێدەنگیی ئێوەیە کە دەتوانێت ئاگری ئەم کوورەیە بۆ هەمیشە بکوژێنێتەوە!